#स्वजाणीव

स्वजाणीव आणि स्वार्थ यांत मोठा गुणात्मक आणि नैतिक फरक आहे. स्वार्थ तुम्हाला तुमचं एकट्याचं भलं कसं करता येईल यासाठी प्रेरीत होऊन काम करायला भाग पाडतो. स्वजाणीव तुम्हाला जगण्याचा अर्थ शोधण्यासाठी प्रोत्साहित करते. जगताना याची खरंच काही गरज आहे का हा प्रश्न अनेकांना पडू शकतो. त्याचं उत्तर हे की ती गरज आहे. यासाठी की आपण जे काही जगतोय त्याला काहीतरी महत्त्व आहे का हे समजून घेण्यासाठी, आपण जे करतोय ते योग्य आहे का हे समजण्यासाठी आणि आपल्याला जीवंतपणी तसेच मेल्यानंतरही एक चांगली व्यक्ति एक उत्तम माणूस म्हणून लोकांच्या स्मरणात राहायचं आहे की नाही यासाठी. ही तिसरी गोष्ट आपण एकवेळ सोडून देऊयात. पण बाकी दोन गोष्टींसाठी तरी स्वजाणीव असायलाच हवी. कारण आयुष्यात कधीतरी आपण या गोष्टींचा विचार हा करतच असतो. स्वजाणीव तुम्हाला त्यासाठी मार्गदर्शन करत असते. आता ही स्वजाणीव नेमकी काय भानगड आहे हे आधी समजून घेऊ यात. मी माणूस आहे, माझ्या या जगातील अस्तित्वाला काही  एक कारण व उद्देश आहे, माझ्यामुळे या जगात काही भर पडू शकते किंवा उणीव राहू शकते, मी इतरांना आदर्श ठरू शकतो, कोणत्याही बाह्य कारणांशिवाय केवळ स्वतःच्या चांगुलपणामुळे, मी एक उत्तम आयुष्य व्यतित करू शकतो हे कळणं म्हणजे स्वजाणीव होणं होयं. आपण बिचारे आहोत, गरीब आहोत, कमनशिबी आहोत, निरर्थक आहोत असं ज्यांना वाटतं त्यांना आपल्या सामर्थ्याची, ख-या स्वरुपाची कधीच जाणीव होऊ शकत नाही. माणूस असणं म्हणजे काय हेच त्यांना उमगत नाही. त्यामुळे इतर सजीव प्राणी आणि ते यांच्यात काही फारसा फरक आढळत नाही. स्वजाणीव तुम्हाला या फरकाची जाणीव करून देत असते. त्यासाठी स्वतःला प्रश्न विचारण्याची सवय लावून घ्या. मी जे करतोय ते योग्य आहे का, माझ्यासाठी योग्य असेल तर इतरांसाठीही योग्य आहे का, माझ्यामुळे जग बदलू शकतं का, निदान मी तरी बदलू शकतो का, मला माझ्या अस्थिर व अनपेक्षित आयुष्याची जाणीव आहे का, या प्रश्नांची उत्तर जर हो अशी असतील तर तुमचा स्वजाणीवा उघड होत आहेत असं म्हणता येईल.